Esra VARIMLI
Esra VARIMLI
Türkiye'de Hayvan Hakları
8 Ekim 2019 Salı / namehaber@hotmail.com - Tüm Yazılar

Çeşitli kaynaklar Dünya Hayvanlar Günü kavramının 1920'lerde Alman yazar ve hayvan hakları aktivisti Heinrich Zimmermann'ın öncülüğünde ortaya çıktığını belirtmektedir. Hayvanların korunması, refah seviyelerinin artırılması ve haklarının savunulmasının uluslararası boyut kazanması ise 1931 yılında uluslararası hayvanları koruma kuruluşları tarafından düzenlenen kongrede yine Zimmermann'ın önerisiyle gerçekleşmiştir. Böylece Hayvanlar Günü'nün dünya çapında her yıl 4 Ekim’de kutlanması kararlaştırılmıştır. Farkındalık seviyesi artan ve her sene daha fazla önem kazanan bu gün ülkemizde de Hayvanları Koruma Günü ismiyle kutlanmakta, çeşitli kurum ve kuruluşlar bu konuya dikkat çekmek amacıyla etkinlikler düzenlemektedir.

Peki ülkemizde hayvan hakları şu anda ne durumda? 1995 yılında tasarı ile başlayan ve 2004 yılında 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile sonuçlanan süreç ülkemizde hayvan hakları konusunda atılan önemli bir adım olmasına rağmen maalesef tanım ve uygulama açısından istenilen sonucu sağlayamamıştır. Özellikle hayvanların duyguları olan, hissedebilen canlı varlıklar yerine nesne gibi görülmesi ve bir eşya gibi haciz yoluyla sahibinden alınabilmesi; evcil hayvanlar, çiftlik hayvanları, yük hayvanları, deney hayvanları, hayvanat bahçeleri, yunus parkları, sirkler gibi gösteri amacıyla esir edilen diğer hayvan türlerinin hak ve özgürlüklerinin kanunda detaylı olarak yer almaması; ve tabii ki uygulama yönetmeliğinde belirtilen yaptırımların hayvana  şiddet ve diğer ihlaller yönünden yetersiz kalması kanunun uygulanmasında farklı yorumlara ve suistimale neden olmuştur. Günümüze kadar olan süreçte bazı maddelerde değişiklik yapılmış, hükümet tarafından kanun tasarısı hazırlanmış ve milletvekillerince kanun değişikliği teklifi yapılmış olsa da sonuca ulaşılamamıştır.

Herkesi heyecanlandıran adım ise 2019 yılında atılmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında "Hayvanların Haklarının Korunması ile Hayvanlara Eziyet ve Kötü Muamelelerin Önlenmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu" ismiyle faaliyete başlayan ve kısaca Hayvan Hakları Komisyonu olarak anılan komisyon; kamu kurumları, özel sektör, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşları gibi direkt ya da dolaylı yoldan hayvanlarla etkileşim içinde olan tüm çevreleri tek tek dinleyerek hayvan hakları konusunda yaşanan sorunlara çözüm önerileri bulmaya çalışmıştır.

Hayvan Hakları Komisyonu tarafından 4 Ekim'de TBMM Başkanlığı'na sunulan tutanaklardan edinilen bilgilere göre; üzerinde çalışılan kanunun isminin Hayvan Hakları Kanunu olarak değiştirilmesi önerilmiştir. Tartışmalı konular olan faytonla ulaşım, hayvanat bahçelerinin denetimi, yunus parkları ve hayvan sirklerinin yasaklanması, hayvan bakımevi koşullarının iyileştirilmesi, hayvan hakları eğitiminin müfredata dahil edilmesi başlıklarında da olumlu görüşler bildirilmiştir. Hayvanlara karşı işlenen şiddet ve cinsel istismarın suç kapsamına alınması, işlenen suçlarla mücadele etmek amacıyla yetkili ve eğitimli hayvan kolluk kuvveti kurulması, hayvana karşı işlenen suçlarda sahipli-sahipsiz ayrımının ortadan kaldırılması ve ilgili kuruluşların hukuki sürece müdahil olabilmesinin tavsiye edilmesi ise ümit vericidir.

Bütün bu gelişmeler karşısında şu dakikalarda bile birçok hayvan yurdun çeşitli bölgelerinde şiddete, istismara maruz kalmaktadır. Öncelikle hayvanların yalnızca bir gün değil, her gün korunması, beslenmesi ve şefkat gösterilmesi konusunda birlik olunması, farkındalık yaratılması gerekmektedir. Bu da ancak tüm çevrelerin katılımı ve çok yönlü bir çalışmayla mümkündür.

Son olarak; komisyon tarafından yürütülen bu çalışmanın sorunların tespiti ve çözüm önerileri bulunması bakımından yasa çalışmalarına katkıda bulunacağı bir gerçek. Ancak meclisin hayvan hakları konusundaki tutumu nasıl olacak, hayvanların ihtiyaçları ve onların haklarını savunan sivil toplum kuruluşlarının talepleri ne kadar karşılanacak ilerleyen günlerde hep birlikte göreceğiz...

ESRA VARIMLI - GÜNCEL ANALİZ

YORUM YAZ
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.