E.Tuğgeneral/Doç.Dr. Fahri Erenel; Afetler, İş Kazaları, Ev Kazaları ve Diğer Kazalar: Asla Kader Değildir
E.Tuğgeneral/Doç.Dr. Fahri Erenel; Afetler, İş Kazaları, Ev Kazaları ve Diğer Kazalar: Asla Kader Değildir
DÜNYA / 2 Kasım 2020
İşte NAME HABER Yazarı, E.Tuğgeneral, Doç.Dr. Fahri Erenel'in "Afetler, iş kazaları, ev kazaları ve diğer kazalar: Asla kader değildir" başlıklı yeni yazısı...

Afetler asla kader değildir. Önlenebilir” sözü gerçeklik taşımaktadır. Aynı şekilde yüksek oranda can kayıpları verdiğimiz iş ve ev kazaları da asla kader değildir ve önlenebilir. Örnekleri sayısızdır. Eksik olan güvenlik kültürü’nü öğretememek ve sürekliliğini sağlayamamaktır.

Önce ev kazalarına değinmek gerekir. Eksiğimiz olan güvenlik kültürü’nün çocuklarımıza ilk kazandırılacağı yer evlerimizdir. Bu kültürü kazandırması gerekenler ise anne ve babalardır. Maalesef basit tedbirlerle ev kazalarını önleyemediğimiz gibi her gün artan sayıda ev kazası ile karşılaşıyoruz. Ev kazaları ülkemizde yaşanan kazaları %25’ni oluşturmaktadır. Son 5 yılda 120 bin çocuğun hastaneye kaldırıldığı ve 2 bin çocuğun hayatını kaybettiği veri olarak kayıtlarda yer almaktadır. Yapılan bir araştırmada, 0-6 yaş grubu çocuklarda ölümle sonuçlanan düşme olaylarının %50- 80'inin ev ortamında meydana geldiği vurgulanmaktadır. Ev kazalarının %18’i oturma odasında, %17’si mutfakta meydana gelmektedir.

En çok görülen ev kazaları ise düşmeler, kesici madde (bıçak, cam kırığı, çatal) yaralanması, zehirlenme, yanma ve elektrik çarpması olarak belirlenmiştir. Balkon, pencere, mutfak, banyo, merdivenler en yoğun tehdit alanları arasında yer almaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre ise bebek ve çocuklar için yapılan 112 acil yardım çağrılarının %75'i ev kazaları ve boğulmalarla ilgilidir.

İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma; ev kazaları nedeni ile hastanelerin acil servislerine başvuranların sayısının trafik kazaları nedeni ile başvuranların sayısının yaklaşık 2 katı olduğunu, 42.778 hastanın % 19’unun trafik kazaları, % 34’unun ise ev kazaları nedeni ile hastanelere başvurduğunu göstermektedir. Kazaların % 26,2’si evin içinde yürürken, % 25’i ise oyun oynarken gerçekleşmektedir. 65 Yaş ve üzerindeki bireylerin % 27.7’sinin son bir yıl içerisinde ev kazası geçirmiş olduğu dikkatlerden uzak tutulmamalıdır.

İş kazalarına baktığımızda ise 2012 yılı sonlarında büyük umutlarla çıkarılan 6311 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile bu alanda olumlu yönde ciddi bir hareketlenme olmuş olsa bile zaman içinde kanıksama ve bakarkörlük ile birlikte bana birşey olmaz anlayışı zaman içinde düşüncelerde hakim olmaya başlamış ve can kayıplarında artış yaşanmaya başlanılmıştır.

İş kazalarında artışın birçok nedenleri olmakla birlikte yasada sık yapılan ertelemeler ve denetim eksikliğinin önemli rol oynadığı söylenebilir. Bu konuda verilerde farklı olmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kapsamında iş kazalarını değerlendirmektedir. Buna göre kaza geçirenin sigortalı olması ve kazanın meydana gelişinin kanunun 13'ncü maddesinde belirtilen şekilde gerçekleşmesi gerekmektedir. Oysa Türkiye’nin bir gerçeği vardır. Sigortasız ve kaçak çalışan işçi sayısının fazlalığıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu doğal olarak kanun kapsamında hareket ederek verileri oluşturmaktadır. Buna göre 2019 yılında 1149 sigortalı çalışan hayatını kaybetmiştir. Bir sivil toplum kuruluşu olan İş Sağlığı ve Güvenliği Meclisi verileri ise 2019 yılında 1736 işçinin hayatını kaybettiğini göstermektedir. Sadece Eylül 2020 ayında iş kazası sonucu can kaybı 177, 2020 yılının ilk 9 ayında ise can kaybı toplamı 1493’e ulaşmış durumdadır. Ateş düştüğü yeri yakmaya devam etmekte ve ülkemizin nitelikli çalışanlarının can kayıpları çalışma hayatını da olumsuz etkileyebilmektedir.

Afet konusunda daha önce de bu satırlarda birçok defa uyarılarda bulunmuştum. Sadece Ekim 2019‘da İstanbul’da büyük paniğe neden olan 5.8 şiddetindeki deprem sonrası yaşananlar ile bugün İzmir depremi nedeni ile yaşananlar benzerdir. Her deprem sonrası yapılan konuşmalar ve medyada yer alan yorumlar birbirine çok benzerdir. Sorunumuz bellidir. Ev ve iş kazaları ve hatta trafik kazalarında yaşadığımız sorun ile benzerdir. Güvenlik kültürü yaratamıyor ve bunun sürekliliğini sağlayamıyoruz.

Ülkemizin deprem gerçeğine bir Japon uzman Yoshinori Moriwaki, aşağıda yer aldığı şekli ile yaklaşıyor ve uyarıyor.

Japonya'da her yerde yanardağ var. Metrekare olarak Türkiye Japonya'dan iki kat daha büyük fakat nüfusa baktığımızda Japonya Türkiye'nin iki katı. Yani Türkiye'de 1 metrekarede 1 insan varsa Japonya'da 4 insan var. Alan yetersizliği nedeniyle Japonya'da gökdelenler yapılıyor. Fakat Türkiye'de Konya gibi düz bölgeler mevcutken Ankara, İstanbul, İzmir gibi şehirlerde gökdelen yapılanmaları mevcut. Deprem büyüklüğü olarak Türkiye, Japonya'dan daha şanslı ama depremde ölen kişi sayısına baktığımızda Türkiye, dünyada üçüncü sırada yer alıyor. Ben 29 yıldır Türkiye'deyim artık yarı Türk sayılırım, bu ölüm oranını utanarak söylemek lazım

“Marmara Bölgesi'nde 30 sene içerisinde yüzde 60 ihtimal 7,4 büyüklüğünde deprem bekliyoruz.Özellikle 1999 depreminden sonra Marmara Bölgesi'ne 29 cihaz koyduk. İnce ince ölçümler yapıyoruz, 4 bölgede depremin uzun zaman görülmediği noktalar var. Olası bir deprem sonrasında Türkiye ve Japonya'da hasar hesapları yapıyoruz. ‘Ne kadar bina çökebilir ya da ekonomi nasıl etkilenebilir' diye. Devlet ve belediyelerin yaptığı çalışmalar ile Türkiye'nin depreme hazırlıklı olması, hasarı yüzde 70 oranda düşürebilir”.

“Deprem konuşulduğunda Siz Allah Korusun diyorsunuz.Japonya’nın farkı Biz önce hazrılanıyoruz, sonra dua ediyoruz. Siz yeterince hazırlanmıyorsunuz”.

Moriwaki ayrıca, Türkiye'de deprem bilinci oluşturmak için yapılan seminerlerin sayısını az bulduğunu ifade etmiş ve özellikle çocuk yaşta depreme yönelik tatbikat eğitiminin sıkça yapılması gerekliliğinin önemi üzerinde durmuştur.

ABD'li jeofizikçi Tom Parsons 2004 yılında, depremin zamanlaması ile ilgili olarak şu ana kadarki en önemli çalışmalardan birini yapmıştır. Parsons'a göre 2034'e kadar Marmara Denizi'nde 7'den büyük bir deprem meydana gelmesi ihtimali yüzde 62’dir.

BBC-Amerikalı jeofizikçi Tom Parsons 2004 tarihli çalışmasına göre Marmara Denizi'nde 7'den büyük bir deprem olma olasılığı

2019'da Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Deprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) için olası deprem hasar tahminlerini güncelledi ve bir rapor hazırlamıştır.

"İstanbul İli Olası Deprem Kayıp Tahminlerinin Güncellenmesi" adlı raporda farklı senaryolara göre, İstanbul için can kaybı, bina ve altyapı hasarına ilişkin istatistiksel tahminler yer almıştır.

İstanbul'da deprem hazırlıkları 7,5 büyüklüğünde bir depreme göre yapılmaktadır. Bunun nedeni, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın Tekirdağ'dan Yalova'ya kadar uzanan kısmında en fazla bu büyüklükte bir deprem beklenmesidir.

Rapora göre, 7,5 büyüklüğündeki bir deprem gece saatlerinde meydana gelirse ortalama 14 bin, gündüz saatlerinde meydana gelirse 12 bin 500 kişi hayatını kaybedebilir. Böylesi bir depremde 8 bin kişinin ağır yaralanması bekleniyor. Bu sayıya ek olarak yaklaşık 40 bin kişinin daha hastanede tedavi görmesi gerekebileceği bilgisi de raporda yer almaktadır.

Prof. Dr. Naci Görür raporda yer verilen can kaybı tahminini "iyimser" bulmakta ve aşağıda yer verilen değerlendirmeyi yapmaktadır.

"İstanbul'da 1 milyon 600 bin bina (yapı) var. Ben şimdi size desem ki İstanbul'daki binaların yüzde 99'unda insanların burnu kanamayacak. Bu çok iyimser değil mi? Yüzde 1 demek, 16 bin bina demek. 16 bin binayı 4 katlı düşünün, 64 bin kat yapar. Her kata iki daire koyun, 128 bin daire yapar. Her daireye 4 kişi koyun, 4 kere 128 bin, sizi 500 bine getirir. Binde 5'e gitseniz bile yine on binlerce can kaybı olabilir."

Bu tür uyarılar sadece İstanbul için yapılmamaktadır. İstanbul’da meydana gelen 5.8’lik deprem sonrası İzmir içinde birçok uyarı yapılmıştır. Bu uyarılardan birine aşağıda yer verilmiştir.

Bu durumu bir felaket olarak görmemeli, ancak çok iyi dersler çıkarmalıyız. Her seviyeye uygun eğitimler ile güvenlik kültürünü kalıcı hale getirmeliyiz.

Asla sözün bittiği yerde olmamalıyız. Alınacak çok yolumuz var. Ancak, birlikte bu sorunların çözümünde rol alırsak kısacası her açıdan hazır olursak afet ve kazalar bizim için kader olmaktan çıkar. Unutmayalım ipler bizim elimizdedir.

İzmir’e ve depremi hisseden herkese geçmiş olsun diyor, yaşamını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, yakınlarına ve Milletimize başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum.

Doç.Dr.FAHRİ ERENEL - NAME HABER

 

Kaynaklar:

https://www.sozcu.com.tr/2019/gundem/istanbul-depremi-oncesi-japon-deprem-uzmanindan-uyari-5434783/

https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/17-agustos-depremi-uzmanlar-beklenen-marmara-depremi-icin-yapilan-hasar-tahminleri-ve-hazirliklar-icin-ne-diyor-1759110

YORUM YAZ
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.